Dr. Altay A. MANÇO, IRFAM - Liège Üniversitesi

Belçika'da yaklaşık 140.000 Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya Türk asıllı Belçika vatandaşı yaşamaktadır. Bu rakamın % 49'unu kadınlar oluşturmaktadır. Başlangıçta yalnız göç eden erkek işçileri izleyen kadınlar ve çocuklar, 1970'li yıllarda göçmen işçilerin düzenli aile yerleşimine geçmesine olanak sağladı ve Belçika’ya temelli yerleşim olgusunu pekleştirdi. Bugün evlilikler yolu ile göç halen devam etmektedir.

Verilere göre, Belçika'daki ikinci nesil Türk kadınlarının eğitim düzeyinin görece yüksek olması dikkat çekicidir : 1995 ölçümlerinde kız öğrencilerin başarıları saptanmış ve sonuçta eğitim alanında gelişmeye açık bir olgunluk sergiledikleri gözlemlenmiştir. Ancak bu gençler okullarda yanlış yönlendirmelerin kurbanı olabilmektelerdir.

Eğitimdeki başarılarına karşın, göçmen Türk kadınının iş pazarında varlığı kısıtlıdır. Vasıfsız işçi ve işsizlik oranı oldukça yüksektir. özellikle başörtüsü takan kadınları iş pazarında dışlandığı söz konusudur. Belçika'da yaşayan Türk kadınları, 1990 ortalarından günümüze, çalışan (aktif) nüfusun üçte birini oluşturmuştur. Belçika'da çalışan Faslı göçmen kadınların aktif nüfusa oranı ise sadece % 20'dir. Bu değerlere karşılık, Belçikalı kadınların çalışma oranı % 48'dir. Belçika'daki çalışan Türk kadınlarından (yaklaşık 10 bin kişi) % 75'e yakını vasıfsız işçi olarak çalışmaktadır. Bu grubun yarıya yakını gündelikçi-temizlikçi olarak çalışmaktadır. Bu oran, 1991'den beri sabittir. Türk kadınlarının % 34'ü yarım gün sistemi ile çalışmaktadır. 4500 Türk kadını Belçika işsizlik sigortasından yararlanmaktadır. Bu değer, toplam çalışanların % 45'i demektir. I˙şsizlik sigortası olan kadınların oranı, son yirmi yıl içinde üç katına çıkmıştır. Kadınlar Türk işsiz grubunun % 40'ını oluşturmaktadır. Bağımsız olarak çalışanların % 16'sını kadınlar oluşturmaktadır. Bunlar çalışan Türk kadın nüfusunun % 3'ünü oluşturmaktadır. Bu alanda 1978-2000 arası çok hızlı bir gelişme sürecine girilmiştir.

Sayısı kabaran Türk grubu sosyal örgütlenme yolunda önemli adımlar atmıştır. Kimi zaman T.C. din ve kültür temsilciliklerinin denetiminde olan bu merkezlerin, özellikle kadınlar ve gençler üzerindeki etkisi önemli olabilmektedir ve bugün kadın dernekleri gelişmektedir. Ancak, bu dernekler yeterince ilgi ve dikkat görmemektedirler. Bununla beraber, çok sayıda Türk sosyal alanda hizmet vermektredir. Bu grubun, yarıdan fazlasının kadınlardan oluştuğu tespit edilmiştir.

Türk genç kızlarının evlilik yaşı erkeklere göre daha gençtir. Akraba evlilikleri ve Türkiye'den getirilen gelin ve damatlar kimi zaman eşlerin uyum sorunlarını getirmekte ve aileleri yıpratmaktadır. Son yıllarda bir hayli artan boşanma sayıları bunun üzücü bir göstergesidir. Ancak, Türkiye'den getirilen bir eş, Belçika'da yetişmiş bir Türk genç kızına kurduğu yuvada daha hakim bir rol oynama olasılığı tanımaktadır, iki cinsiyet arasında sosyal eşitliği sağlamaktadır. Göç olgusu nedeni ile, artık Türkiye bağlantılı görücü usulu evlenmelerde sadece kız alınıp verilmemekte, erkek aday da aranmaktadır. Bu hızlı değişimler insanlara ve aile yapılarına etki etmekte ve aynı zamanda ekonomik ve sosyal sıkıntı çeken kesimlerde kimi önemli sürtüşmeler doğabilmektedir. Yasalar çerçevesinde yapılan girişimler, ailenin erkekleri tarafından, aile içi güç ve otoritelerine yönelik saldırılar olarak yaşandığından, çatışmalar büyüyerek, bazen, özellikle kız ergen ve çocukların, aileden alınarak baska yerlere yerleştirilmelerine aile içi, şiddete maruz kalmalarına neden olabilmektedir. Özellikle genç kadınlarda, bir yandan, kendilerini gerçekleştirme istekleri, model arayışları, görücü usulu yaptıkları evliliklerinden doyumsuzlukları, hakaret ve dayak gibi şiddet davranışlarına karşı gelme arzuları, diğer yandan, aile ve sosyal baskıların artması sonucu, intihar girişimlerine kadar giden depresyonlara sıklıkla rastlanmaktadır. Bu bulgulara, genç kızlarda, evden kaçmalar, aileden kopmalar vb eklenmektedir, tablo kişilik bozuklukları ve ilaç bağımlılıklarına doğru kaymaktadır.


Sen de yazılarını gönder, yayınlayalım:
editorler@turkstudent.net